Czy port może mieć układ odpornościowy? W Darłowie o bezpieczeństwie na morzu i w powietrzu
Jak chronić port przed atakiem, przygotować go na awarię i zapewnić mu ciągłość pracy w kryzysie? W Darłowie, mieście żyjącym z dostępu do morza, te pytania mają praktyczny wymiar. Stały się też osią XV Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej „Bezpieczeństwo portów morskich i lotniczych”, która odbyła się od 23 do 25 września 2026 roku.
Miasto reprezentował zastępca burmistrza Krzysztof Walków. Konferencję objął honorowym patronatem burmistrz Darłowa. W jej przygotowanie zaangażowane były środowiska Akademii Marynarki Wojennej i Lotniczej Akademii Wojskowej. Komitetowi naukowemu przewodniczył kmdr dr hab. Bartłomiej Pączek, prof. AMW, a komitetowi organizacyjnemu dr Małgorzata Gąsior z AMW.
Program obejmował cztery panele i 20 wystąpień. Łączył zagadnienia militarne z codziennym funkcjonowaniem portów: obsługą niebezpiecznych ładunków, pracą zmianową, szkoleniem załóg oraz ochroną zdrowia pasażerów i pracowników.
Jedno z najbardziej obrazowych pytań znalazło się w tytule wystąpienia dr Hanny Sommer: „Czy port może mieć układ odpornościowy?”. Temat dotyczył odporności infrastruktury krytycznej, a więc zdolności do radzenia sobie z zakłóceniami. To perspektywa, która pozwala spojrzeć na port szerzej niż tylko przez pryzmat ochrony nabrzeży i kontroli dostępu. Znaczenie ma również to, czy po wystąpieniu zagrożenia port potrafi nadal działać.
Wojna w Ukrainie stanowiła jeden z punktów odniesienia pierwszego panelu. Prof. dr hab. Walenty Baluk poświęcił swoje wystąpienie jej morskiemu teatrowi w latach 2014 do 2026. Dr hab. Adam Radomyski ujął w programie doświadczenia dotyczące ochrony infrastruktury krytycznej przed atakami z powietrza, w tym z użyciem środków bezzałogowych. Osobne referaty dotyczyły ochrony infrastruktury na morzu oraz roli portu w systemie bezpieczeństwa.
W programie znalazło się także pytanie o koszty i zagrożenia towarzyszące zmianom technologicznym. Tadeusz Boruciński podjął temat bezpieczeństwa operacji portowych związanych z obsługą magazynów energii elektrycznej. Dr Edyta Łońska postawiła pytanie, czy zielony port jest bezpiecznym portem, wskazując w tytule wystąpienia na wyzwania ekologiczne związane z transformacją energetyczną. Z kolei dr hab. Alicja Mrozowska zajęła się bezpieczeństwem autonomicznej żeglugi.
Obok technologii znalazło się miejsce dla człowieka. Referat dr. Zdzisława Kobosa dotyczył psychospołecznych konsekwencji pracy zmianowej i ich związku z bezpieczeństwem portów. W części lotniczej uwzględniono szkolenie załóg wieloosobowych, ochronę lotnisk cywilnych oraz zagrożenia zakaźne w transporcie. Ostatni panel obejmował również bezpieczeństwo zdrowotne portów morskich.
Dla Darłowa morska część tej tematyki ma bezpośrednie znaczenie. Port jest częścią miasta i jego gospodarki, a skutki zakłóceń jego pracy mogą wykraczać poza same nabrzeża. Program konferencji pokazał, jak wiele składa się na jego bezpieczeństwo: od ochrony przed atakiem, przez sprawność urządzeń i przygotowanie pracowników, po zdolność utrzymania działalności wtedy, gdy zawiedzie jeden z elementów.
