Warto zobaczyć
Zamek Książąt Pomorskich
W roku 1352 Książe Bogusław V zakupił od bogatej mieszki darłowskiej -
Elżbiety von Behr wyspę wraz z młynem celem wybudowania na niej warowni. W
latach 1352 - 1372 powstał reprezentacyjny zamek. Zamek był wielokrotnie
przebudowywany i rozbudowywany, pełnił rolę siedziby książęcej, a ze
względu na swój reprezentacyjny charakter chętnie odwiedzanej. W trakcie
kolejnych etapów przebudowy, zmienił się w średniowieczną warownię. W tej
formie składał się z trzech skrzydeł: wschodniego, południowego i
zachodniego (wieprzeńskiego) oraz wieży bramnej, przez którą łączył się od
strony południowej z gospodarczym podzamczem.
Na przestrzeni XV i XVI wieku podejmowano liczne prace nad
rozbudową i modernizacją zamku. Pomimo że kolejni Gryfici traktowali
Darłowo jako siedzibę czasową, dokonali starań, by zamek nabierał blasku i
splendoru godnego książęcej rezydencji.
Pierwszym władcą, który unowocześnił system obronny i
rozbudował zamek, był Książe Eryk I Pomorski. Działo się to w latach 1449
- 1459, gdy po utracie tronów w Skandynawii stary i zgorzkniały, lecz nie
mniej wojowniczy, powrócił na swe dziedzictwo. W obrysie murów obronnych
książe wybudował skrzydło zachodnie - dwukondygnacyjne skrzydło mieszkalne
- oraz opasał zamek drugim obwodem murów obronnych . Mury te stanowiły być
może przedpiersie wałów, na których - jak wiemy z dokumentów - Eryk
ustawił armaty w czasie zatargu z mieszczanami darłowskimi.
Kościół Mariacki
W roku 1321 biskup kamieński Konrad przekazał braciom
Świecom patronat nad parafią w Darłowie, w tym samym roku rozpoczęto
budowę kościoła p.w. NMP zwanego również Mariackim.
Kościół nawiedzały liczne pożary, w latach: 1589, 1624,
1676 i 1722. Najbardziej tragiczny okazał się mający miejsce w roku 1676,
kiedy to od uderzenia pioruna spłonęło całe wnętrze kościoła wraz z wieżą.
Od roku 1535 do zakończenia w roku 1945 działań wojennych,
kościół należał do protestantów, którzy w większości zamieszkiwali tereny
Pomorza. W tym czasie w świątyni dokonano wielu zmian architektonicznych,
m.in. w 1897 roku wystawiono przed chórem i bocznymi nawami drewniane
balkony.
Kościół Św. Gertrudy
Jedyny taki na całym Pomorzu kościół, perełka gotyku skandynawskiego. Wyglądem
swym nawiązuje do Grobu Świętego. Najstarsza wzmianka o kaplicy Św.
Gertrudy pochodzi z 1497 roku, kiedy to Darłowo nawiedziła największa w
historii powódź, połączona z wywołaną falą sejsmiczną - falą morska, tak
silną, że pod wzgórze, na którym stoi budowla, wody wyrzuciły statek.
Kościół Św. Gertrudy zbudowany jest na centralnym,
sześciokątnym planie, z dwunastokątnym, niższym obejściem, o bokach na
przemian dłuższych i krótszych. Budowlę oplatają schodkowe skarpy.
Kościół pokrywa dach dwunastospadowy, stromy, kryty
gontem. W centralnej partii dachu mieści się sześcioboczna wieżyczka z
bardzo wysokim ostrosłupowym hełmem, zwieńczonym kulą, krzyżem i kogutem.
Naprzeciw ołtarza znajduje się pięć balkonów, których
balustrady zdobione są malowidłami cechu szewców i czterech ewangelistów -
świętych: Mateusza, Marka, Łukasza i Jana.
Na uwagę zasługuje neobarokowy prospekt organowy z 1912
roku i organy z 1860 r.
Na przedpiersiach ław znajdują się malowane herby miast i
najbogatszych cechów kupców i barwników z roku 1733 oraz świętych Piotra i
Pawła, a także Lutra i Melanchtona.
Patronką kościoła jest święta Gertruda. Była opatką
klasztoru w Niwelles koło Brukseli, założonego przez matkę Idubergę. W
roku 647 została przełożoną klasztoru. Kanonizowano ją w roku 857.
Jest patronką żeglarzy, podróżnych, opuszczonych i
bezdomnych i zmarłych oraz pokutujących dusz.
Kościół Świętego Jerzego
Trzeci z zachowanych w Darłowie średniowiecznych kościołów. Zbudowany został
poza murami miasta, ze względu na niebezpieczeństwo rozprzestrzeniania się
chorób, ponieważ pełnił funkcję szpitala.
Do tego kościoła należały dwa szpitale: Ducha Świętego, w
którym przebywali ludzie biedni i chorzy oraz św. Jurgena, służącego
głównie trędowatym. W roku 1680 i w latach późniejszych
w otoczeniu kościoła stało 30 lepianek z gliny, w których
mieszkali chorzy i zniedołężniali. Wokół lepianek znajdowały się
niewielkie ogródki warzywne.
Szpitalem Ducha Świętego opiekował się zakon żeński
Kartuzek. Do modlitwy nawoływano uderzeniem dzwonu, przeniesionego tu w
roku 1623 z kościoła św. Gertrudy. Biedni, którzy zamieszkiwali lepianki,
często sprzątali darłowski rynek, albo pracowali jako grabarze i
karawaniarze. Obecnie kościół św. Jerzego należy do zakonu franciszkanów i
jest filialnym kościołem parafii NMP.
Z nowej bramy miejskiej do Darłówka biegnie droga na
grobli (obecnie ul. Morska). Około 150 metrów od tej bramy, w kierunku
Darłówka, po lewej stronie drogi stał kościół p.w. św. Mikołaja, patrona
żeglarzy, rybaków i dzieci. We wszystkich miastach morskich i leżących w
pobliżu morza budowano kościoły i kaplice p.w. św. Mikołaja. Pierwsza
wzmianka o tym kościele w Darłowie pochodzi z roku 1491. Widać go na mapie
Lubinusa z roku 1618. Najprawdopodobniej został zniszczony w czasie wojny
trzydziestoletniej.
Brama Wysoka
XIV - wieczna brama, zwana też Bramą Kamienna, albo Murowaną, daje wyobrażenie
o wyglądzie dawnych murów obronnych choć przez wieki zmieniła swój wygląd
i charakter. Budowa murów obronnych nie tylko podnosiła walory obronne
miasta, ale wzmacniała jego polityczny prestiż. Obecny wygląd Brama Wysoka
zawdzięcza remontowi, jaki przeprowadzono ostatnio w 1732 roku Data ta
jest uwieczniona za pomocą żelaznych prętów na elewacji od strony miasta.
Zbudowana z cegły w układzie wendyjskim, w górnej partii polskim,
zwieńczona jest czterospadowym, namiotowym dachem. We wnętrzu zachowały
się otwory strzelnicze. Z bramy wysokiej miejskie straże obserwowały całe
miasto i okolice oraz alarmowały mieszkańców w razie pożaru lub innego
niebezpieczeństwa.
Pomnik Rybaka
Pomnik pełniący także funkcję fontanny znajduje się niemal w centrum starego
miasta, tuż obok ratusza. Zaprojektowany został przez znanego niemieckiego
artystę- Wilhelma Grossa, w 1919 roku. Fundatorami rybaka zdobiącego dziś
darłowski rynek byli Heptenmacherowie jedna z najbogatszych i najbardziej
znanych rodzin w mieście. Członkowie tej familii byli właścicielami
znaczącej na Bałtyku floty żaglowców i statków handlowych. Cokół, na
którym stoi Rybak z czterech stron otaczają spiżowe tablice,
przedstawiające na płaskorzeźbach sceny z życia mieszkańców Darłowa.
Tablica od strony ratusza przedstawia rycerza wskakującego teren, na
którym powstało miasto. Obok niego skryba i robotnicy kopiący fosę, mającą
okrążać warowny gród. Od strony północnej artysta przedstawił dokerów
pracujących przy załadunku żaglowca. Na wschodniej tablicy widnieje
unosząca się na falach hanzeatycka koga. Na ostatniej płaskorzeźbie,
skierowanej na stronę południową, pokazany jest pasterz pilnujący stada
owiec i kobieta pasąca gęsi.
Gęsie mięso, a szczególnie wątróbki były najlepszym
produktem eksportowym Darłowa.
Ratusz Miejski
Stary ratusz, który stał w centralnym miejscu rynku, spłonął doszczętnie podczas
wielkiego pożaru w 1722 r. Dotychczasową siedzibę władz miejskich
przeniesiono do gruntownie przebudowanych hal targowych, położonych
niedaleko kościoła mariackiego, które od 1725 roku do dnia dzisiejszego
oficjalnie pełnią rolę miejskiego ratusza. Wnętrze nie ma charakteru
zabytkowego ani wyposażenia. Na uwagę zasługuje pozostały po poprzednim
ratuszu renesansowy portal, znajdujący się nad drzwiami wejściowymi.
Przedstawia herb miasta - gryfa z ogonem ryby - oraz napis po łacinie,
który w tłumaczeniu brzmi: "Miasto założone w 12 (ostatnie cyfry daty nie
zostały umieszczone, gdyż nie są dokładnie znane) roku po Chr.,
powiększono w 1312 roku. Trzy razy spłonęło: 1589, 1624, 1648. tyleż razy
odżyło. Bogu i księciu miłe, bądź zawsze szczęśliwe. Rośnij grodzie,
rozkwitaj. Bóg niech cię uszczęśliwia, Książe niech cię długo osłania.
Lecz o rozpaczy, znowu zniszczone ogniem w roku 1675 i 1722. a ten ratusz
na nowo odbudowany w roku 1725 niech będzie po raz ostatni".
Latarnia Morska
Jest najdalej wysuniętą na wschód latarnią morską na Wybrzeżu Zachodnim,
zbudowana u nasady falochronu wschodniego, u ujścia Wieprzy do morza
Bałtyckiego.
Pierwsza wzmianka o darłowskiej latarni morskiej pochodzi
z 1715 roku, kiedy to władze miasta zarządziły ustawienie świateł po obu
stronach ujścia Wieprzy. Dopiero w 1885 roku została wzniesiona parterowa,
nieduża stacja pilotów statków. Był to niewysoki budynek z czerwonej
cegły, do którego przylegała wieża. Na drugim piętrze znajdowało się
pomieszczenie dla pilotów, których zadaniem było obserwowanie redy portu
oraz obsługa latarni wskazującej światłem drogę do portu przypływającym
statkom.
Na przełomie XIX i XX wieku latarnia przeszła szereg
modernizacji. Wymieniono soczewki, zwiększono moc oraz kolor źródła
światła.
W 1927 roku wieżę podwyższono o jedno piętro. Budowę
zwieńczono białą stalową kopułą, do której przeniesiono źródło światła. Od
tamtej pory wygląd zewnętrzny całej budowli do dnia dzisiejszego uległ
tylko kosmetycznym zmianom.
Dziś wysokość wieży wynosi 22 metry, a zasięg światła
wskazującego drogę do portu sięga blisko 30 km.
Zabytkowa zabudowa, zachowany średniowieczny układ ulic,
rzeka Wieprza przecinająca miasto, sprawiają, że jest ono pełne
wyjątkowych zakątków, zachęcających do spacerów, podczas których, za
każdym razem odkryć coś nowego, wyjątkowego. |